Jak zrobić domowe masło?

Ania Skulimowska

Dla przeciętnego mieszczucha, takiego jak ja, domowe masło to domena babć i wiejskich gospodyń. Kojarzy się z naturą, tradycją, śmietankowym smakiem i obowiązkowo świeżym chlebem.

Okazuje się jednak, że do jego wykonania nie potrzeba wcale doświadczenia, siwych włosów na karku, maselnicy i drewnianej zagrody. Dobra śmietana i coś do jej ubicia – tylko tyle wystarczy, by wyczarować smarowidło, jakiego nie znajdziesz w żadnym sklepie.

czas: do 10 min / wydajność: ok. 180 g masła i ok. 250 ml maślanki / poziom trudności: łatwe

Składniki

lista składników:

  • 600 g tłustej 30% śmietany o temp. ok. 17°C

przybory kuchenne:

  • coś do ubicia śmietany – robot kuchenny, mikser, zakręcany słoik lub butelka
  • ok. 2 szkl. (0,5 l) zimnej wody (do wypłukiwania pozostałości maślanki)
  • duża miska
  • sito

uwagi:

  • możesz użyć śmietany kupionej od rolnika, ale tylko wtedy, gdy pochodzi ona ze sprawdzonego źródła – jeśli nie masz takiej pewności lub po prostu wolisz produkty pasteryzowane, to masło uzyskasz również ze śmietany sklepowej, ważne aby miała ona:
    • 30-36% tłuszczu
    • w składzie śmietanę bez niepotrzebnych dodatków
    • opcjonalnie żywe kultury bakterii
  • możesz poeksperymentować z temperaturą śmietany, ja zauważyłam, że:
    • jeśli jest za ciepła to masło wyjdzie miękkie i trudno będzie je wypłukać i uformować,
    • jeśli jest za zimna to proces ubijania będzie trwał dłużej
  • jeżeli do ubijania chcesz użyć ręcznego miksera, umieść śmietanę w wysokim słoju lub użyj specjalnej osłonki zapobiegającej chlapaniu

Przepis

  1. ubijanie-smietany-na-maslo

    1. Ubijanie śmietany

    • wlej 600 g śmietany 30% o temperaturze ok. 17°C do wybranego przez siebie pojemnika lub urządzenia do ubijania
    • włącz urządzenie i rozpocznij ubijanie – czas ok. 5 minut
    • śmietana będzie zmieniała swoją konsystencję – od płynnej, poprzez bitą śmietanę, aż do uzyskania rzadkiego płynu (maślanki) z oddzielonymi wyraźnie grudkami żółtego tłuszczu (masła)
    • zakończ ubijanie
  2. oddzielanie-masla-od-maslanki

    2. Oddzielanie masła od maślanki

    • w dużej misce umieść sito i przełóż na nie masło, odsączając maślankę
    • maślankę przelej do pojemnika np. słoika – możesz ją później wypić lub zrobić z jej dodatkiem koktajl czy naleśniki
    • ma ona rzadszą konsystencję, niż kupiona w sklepie a co za tym idzie nie nadaje się do wszystkich przepisów z użyciem maślanki
  3. plukanie-masla

    3. Płukanie masła

    • odsączone masło zbierz z sita formując zwartą bryłę
    • przełóż otrzymaną bryłę do miski z zimną wodą
    • poprzez ugniatanie ręką lub łyżką wypłucz z masła resztki maślanki – pozostałości maślanki mogą źle wpływać na smak i trwałość wyrobu
    • wymieniaj wodę w misce i powtarzaj czynność do momentu, w którym woda pozostanie czysta
  4. 4. Formowanie masła
    • nadaj masłu pożądany przez siebie kształt:
      • uformuj wałek tzw. osełkę
      • ugnieć rękami w kulkę czy kostkę
  5. 5. Przechowywanie
    • gotowe masło przełóż do maselnicy lub innego pojemnika
    • przechowuj w lodówce do około 10 dni
    • nadmiar masła możesz:
      • zamrozić – zapakuj je do woreczka lub specjalnego pojemnika i przechowuj w zamrażarce 6-8 miesięcy
      • przerobić na masło klarowane
smietana
domowe-maslo

Dlaczego domowe masło jest lepsze?

Poza oczywistą sprawą – domowe masło jest lepsze, bo zrobiłaś je sama, własnymi rękami, ma ono jeszcze kilka innych punktów przewagi nad sklepowymi smarowidłami.

Na początek przygotowałam krótkie porównanie 3 rodzajów maseł – zerknij na poniższą tabelkę.

Tabela porównawcza

(porównanie względem sklepowej kostki masła – 200 g.)

cecha masło domowe masło sklepowe
ekstra
masło sklepowe
bio ekstra
produkt uboczny ok. 275 ml maślanki brak brak
bakterie mlekowe
  • ze śmietany wiejskiej – tak
  • ze śmietany sklepowej z kulturami bakterii – tak
  • ze śmietany sklepowej zwykłej – nie
nie tak
czas przygotowania ok. 10 min. brak brak
cena ok. 5-8 zł ok. 3-7 zł ok. 8-9 zł

Masło czy miks tłuszczowy?

Producenci niemal stają na głowie, żeby wcisnąć nam coś, co przypomina masło, ale wcale nim nie jest. „Masło” to nazwa zarezerwowana dla wyrobu zawierającego wyłącznie tłuszcz mleczny:

Masło – produkt zawierający nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody i nie więcej niż 2% suchej masy beztłuszczowej mleka.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007

Tymczasem w sklepie możesz się natknąć na produkty, które na pierwszy rzut oka wydają się być masłem, ale po dokładnym przestudiowaniu etykiety okazują się być miksami tłuszczowymi. Tłuszcz mleczny zastąpiono w nich tańszym olejem roślinnym i dodano kilka innych składników – barwniki, emulgatory czy aromaty.

Firmy wykorzystują w ten sposób nasze słabości – brak czasu, pośpiech w czasie zakupów lub problemy ze wzrokiem u starszych osób.

Jak wynika z naszych badań konsumenckich aż 80% osób mylnie zakwalifikowało przedstawione im tłuszcze. Większość uznała je za masło. Szczególnie tłuszcze pakowane w formie osełki kojarzą się z masłem. Zdaniem konsumentów sposób pakowania i oznakowania ocenianych wyrobów wprowadza w błąd sugerując, że produkt jest masłem.

Federacja Konsumentów, Test tłuszczów stołowych i mieszanek tłuszczów roślinnych i zwierzęcych

Rzeczywiście, czasami wygląd produktu jest bardzo mylący. Spójrz tylko na poniższe zdjęcia:

maslo-ekstra
paslecki-miks-tluszczowy

Opakowania mają te same kolory, układ elementów, podobny krój pisma, obrazki, nawet znalazło się tu słowo „ekstra”. Różnica tkwi w szczegółach – trzeba dokładnie wczytać się w treść napisów, aby ją dostrzec.

Niestety, nawet jeśli uda Ci się wrzucić do koszyka produkt, który według etykiety jest masłem, to mimo tego wciąż istnieje prawdopodobieństwo, że nim nie jest.

Może pamiętasz głośną w ubiegłym roku aferę z firmą Masmal w roli głównej? Zanim zapadł wyrok w tej sprawie, producent przez kilka lat raczył swoich klientów podróbami. Dodawał do swoich wyrobów tłuszcz roślinny nie umieszczając o tym informacji na etykiecie – czyli po prostu oszukiwał.

Ta sprawa doczekała się rozwiązania, ale o ilu takich przekrętach w ogóle nie mamy pojęcia?

Naturalne czy przetworzone?

Ten punkt dotyczy jedynie masła ubitego z wiejskiej śmietany.

Śmietanę możesz kupić od zaufanego rolnika lub z certyfikowanego gospodarstwa ekologicznego, gdzie przeprowadzane są kontrole jakości mleka i warunków chowu zwierząt.

To ważne, bo taka śmietana nie jest poddawana pasteryzacji i powinna być najwyższej jakości – w innym przypadku mogą się w niej znaleźć groźne dla Twojego zdrowia drobnoustroje.

Pamiętaj – nie kupuj śmietany (ani innych innych niepasteryzowanych przetworów mlecznych) od przypadkowych sprzedawców.

Pominięcie procesu pasteryzacji mleka i otrzymanej z niego śmietany sprawia, że masło jakie z niej zrobisz będzie produktem mniej przetworzonym i bardziej wartościowym.

Zachowana zostanie m.in. różnorodna, naturalnie występującą w mleku mikroflora. Niektóre spośród tych bakterii mają działanie probiotyczne i są niezbędnym elementem zdrowego układu pokarmowego (np. wspomagają trawienie, wzmacniają odporność).

W takim maśle znajdziesz również liczne enzymy, pomagające w przyswajaniu składników odżywczych występujących w mleku i jego przetworach, więcej witamin i minerałów, których część ulega rozkładowi podczas procesu pasteryzacji.

Zalety domowego masła

Wady domowego masła

Podsumowanie

Zrobienie domowego masła to niewątpliwie dodatkowy wysiłek, czas, nieco wyższe koszty. Warto się w to w ogóle bawić? Zastanawiając się nad tym weź pod uwagę najważniejszy fakt – podejmując ten trud (nie taki znowu wielki, gdy pomaga Ci mikser) otrzymujesz produkt wart zachodu – prawdziwe masło.

To jak, gospodynie miejskie? Chwytacie już za miksery?

Podobał Ci się ten artykuł?

Zapisz się na specjalną listę i otrzymuj powiadomienia za każdym razem gdy pojawi się coś nowego. Twój adres będzie u mnie bezpieczny!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *